- Khi yêu cầu thay đổi liên tục giữa sprint, bạn xử lý thế nào?
Yêu cầu đổi là chuyện bình thường; điều được đánh giá là bạn có biến thay đổi thành quyết định có kiểm soát hay chỉ than phiền. Bốn việc nên nêu: 1. Ghi lại thay đổi ở nơi chính thức — cập nhật ticket, comment…
- Bạn ước lượng thời gian cho một task như thế nào? Vì sao ước lượng hay lệch?
Cách làm được việc nhất là chia nhỏ rồi mới ước lượng. Ước lượng một task lớn theo cảm tính gần như luôn thiếu, vì phần chưa nghĩ tới không xuất hiện trong đầu khi ước lượng. Quy trình: 1. Chia task tới mức mỗi…
- Đang làm mà thấy sẽ trễ so với ước lượng ban đầu, bạn xử lý thế nào?
Nguyên tắc: báo sớm ngay khi tín hiệu xuất hiện, kèm phương án — không im lặng làm tiếp rồi báo vào ngày cuối. Giá trị của thông tin trễ hạn giảm dần theo thời gian; báo trước 3 ngày thì team còn xoay được,…
- Phân biệt BA, Product Owner và Project Manager. Ba vị trí này chồng lấn nhau ở đâu?
Ba vị trí khác nhau ở thứ mà mỗi người chịu trách nhiệm cuối cùng. - Business Analyst chịu trách nhiệm về tính đúng và đủ của yêu cầu. Câu hỏi trung tâm: giải pháp này có giải quyết đúng vấn đề nghiệp vụ không,…
- Bạn xác định mức ưu tiên cho yêu cầu như thế nào? Có những kỹ thuật nào?
Nguyên tắc chung: ưu tiên là quyết định của bên nghiệp vụ, BA cung cấp căn cứ và điều phối, không tự xếp thay. Các kỹ thuật thường dùng: MoSCoW — chia thành Must have, Should have, Could have, Will not have (lần này). Dễ…
- Scope creep là gì? Nguyên nhân và cách phòng tránh?
Scope creep là hiện tượng phạm vi dự án lớn dần lên trong lúc thực hiện mà không đi kèm điều chỉnh thời gian, chi phí hay nguồn lực. Khác với thay đổi phạm vi có kiểm soát: thay đổi được duyệt là bình thường,…
- Bạn viết user story như thế nào? Một user story tốt gồm những gì?
Khuôn mẫu quen thuộc: Là một [vai trò], tôi muốn [việc cần làm], để [đạt được giá trị gì]. Ví dụ: Là nhân viên chăm sóc khách hàng, tôi muốn tra đơn hàng bằng số điện thoại, để không phải hỏi khách mã đơn khi…
- Persona là gì? BA dùng persona vào việc gì?
Persona là hồ sơ mô tả một nhóm người dùng điển hình, dựng từ dữ liệu khảo sát và phỏng vấn thật, không phải tưởng tượng. Một persona thường gồm: bối cảnh công việc, mục tiêu khi dùng sản phẩm, khó khăn đang gặp, mức…
- Agile và Waterfall khác nhau thế nào? Công việc của BA thay đổi ra sao giữa hai mô hình?
Waterfall đi tuần tự: phân tích xong mới thiết kế, thiết kế xong mới lập trình, rồi kiểm thử, rồi triển khai. Yêu cầu được chốt và ký duyệt ở đầu; thay đổi sau đó đi qua quy trình change request. Agile chia thành các…
- Tuyên ngôn Agile nói gì? Nó ảnh hưởng tới cách BA làm việc ra sao?
Tuyên ngôn Agile nêu bốn cặp giá trị, mỗi cặp có dạng "coi trọng vế trái hơn vế phải", không phải bỏ vế phải: 1. Cá nhân và tương tác hơn quy trình và công cụ. 2. Phần mềm chạy được hơn tài liệu đầy…
- INVEST là gì? Dùng nó để đánh giá user story như thế nào?
INVEST là bộ sáu tiêu chí soát chất lượng một user story: - I — Independent: làm được độc lập, không buộc phải làm sau một story khác. Story phụ thuộc chồng chéo khiến việc xếp ưu tiên mất tự do. - N — Negotiable:…
- Acceptance Criteria là gì? Viết AC để làm gì và viết thế nào cho tốt?
Acceptance Criteria (AC) là tập điều kiện phải thoả để một user story được coi là hoàn thành. Đây là chỗ chứa chi tiết mà câu mô tả ngắn của story không mang hết. Viết AC để: - Chốt một cách hiểu duy nhất giữa…
- Risk và Issue khác nhau thế nào?
Khác nhau ở thời điểm: risk là chuyện chưa xảy ra, issue là chuyện đã xảy ra. Risk (rủi ro) — sự kiện có thể xảy ra và nếu xảy ra sẽ ảnh hưởng tới dự án. Được mô tả bằng xác suất và mức…
- Có những cách xử lý rủi ro nào? Giảm thiểu và né tránh khác nhau ra sao?
Sau khi nhận diện và xếp hạng rủi ro theo xác suất và mức tác động, có bốn hướng xử lý: Né tránh (avoid) — đổi kế hoạch để rủi ro không còn khả năng xảy ra. Bỏ hẳn phần chức năng phụ thuộc vào…
- Khi các stakeholder đưa ra yêu cầu mâu thuẫn nhau, bạn xử lý thế nào?
Đây là câu hỏi tình huống hay gặp nhất với vị trí BA. Trả lời theo trình tự xử lý, kèm một ví dụ thật. 1. Làm rõ mâu thuẫn thật sự nằm ở đâu. Nhiều trường hợp hai bên dùng cùng một từ với…
- Product Manager và Product Owner khác nhau thế nào?
Product Manager là một nghề, Product Owner là một vai trò trong Scrum. PM trả lời câu hỏi "xây cái gì và vì sao" ở tầm cả sản phẩm; PO chịu trách nhiệm để backlog của một đội Scrum luôn được sắp đúng thứ tự…
- PRD (Product Requirements Document) là gì? Một PRD tốt gồm những phần nào?
PRD là tài liệu mô tả một bản phát hành hoặc một tính năng phải làm được gì và vì sao, để design, dev, QA và các bên liên quan hiểu cùng một mục tiêu trước khi bắt tay làm. Khung thường gặp: - Bối…
- MVP (Minimum Viable Product) là gì? Vì sao không nên hiểu MVP là "bản làm tạm, ít tính năng"?
MVP là phiên bản nhỏ nhất đủ để kiểm chứng một giả thuyết với người dùng thật. Eric Ries định nghĩa nó là cách thu được nhiều validated learning nhất với ít công sức nhất. Chữ quan trọng là viable: người dùng phải dùng được…
- Ý tưởng tính năng đến từ nhiều phía. Bạn quyết định nên xây cái nào như thế nào?
Tôi không bắt đầu từ ý tưởng mà từ vấn đề: ý tưởng nào cũng phải trả lời được "nó giải quyết vấn đề gì, của ai, có bằng chứng không". Đó là phần việc của product discovery — kiểm chứng trước khi tốn công…
- Khi phỏng vấn khách hàng để tìm hiểu nhu cầu, bạn đặt câu hỏi thế nào để nhận được thông tin đáng tin?
Nguyên tắc chính: hỏi về việc họ đã làm trong quá khứ, không hỏi họ sẽ làm gì trong tương lai. Người được phỏng vấn thường muốn tỏ ra lịch sự và hay mô tả phiên bản lý tưởng của bản thân, nên câu hỏi…
- RICE là gì? Dùng RICE để xếp ưu tiên giữa các tính năng như thế nào?
RICE là cách chấm điểm ưu tiên do Intercom đưa ra, quy mỗi ý tưởng về tác động trên một đơn vị công sức: - Reach — bao nhiêu người bị ảnh hưởng trong một khoảng thời gian (vd 2.000 người dùng/quý). - Impact —…
- Mô hình Kano phân loại tính năng thế nào? PM dùng nó vào việc gì?
Kano chia tính năng theo cách chúng ảnh hưởng tới mức hài lòng của người dùng, thay vì theo độ khó hay chi phí: - Basic (must-be) — thứ người dùng mặc định phải có. Có thì không ai khen, thiếu thì bị chê ngay.…
- Roadmap theo outcome khác roadmap theo tính năng thế nào? Bạn dựng roadmap sản phẩm ra sao khi lãnh đạo vẫn muốn có ngày cụ thể?
- North Star Metric là gì? Chọn North Star Metric cho một sản phẩm như thế nào?
North Star Metric là một chỉ số duy nhất phản ánh giá trị mà người dùng thật sự nhận được từ sản phẩm, và dự báo được doanh thu về sau. Cả công ty nhìn vào nó để biết mình có đang đi đúng hướng.…
- Mô hình AARRR (pirate metrics) gồm những giai đoạn nào? Activation và Retention khác nhau ra sao?
AARRR do Dave McClure đưa ra, chia hành trình người dùng thành 5 giai đoạn để biết funnel đang rò ở đâu: Giai đoạn Câu hỏi Metric ví dụ --------- Acquisition Người dùng tìm đến từ đâu? Lượt cài theo kênh, CAC Activation Họ có…
- Bạn đo lường sự thành công của một tính năng sản phẩm vừa ra mắt như thế nào?
Trước khi chọn metric, tôi trả lời lại tính năng này sinh ra để làm gì — metric chỉ có nghĩa khi gắn với mục tiêu đã viết trong PRD. Sau đó đo theo ba lớp: 1. Adoption — ai dùng, bao nhiêu: % người…
- Một A/B test cho thấy tỷ lệ chuyển đổi tăng nhưng một chỉ số khác (vd retention hoặc tỷ lệ hoàn đơn) xấu đi. Là PM, bạn quyết định có ra mắt không thế nào?
- Một stakeholder cấp cao yêu cầu chen tính năng của họ vào roadmap, trong khi nó không khớp mục tiêu hiện tại. Bạn nói "không" thế nào?
Mục tiêu là từ chối yêu cầu mà không từ chối con người, và để quyết định dựa trên mục tiêu chung chứ không phải ý kiến cá nhân của PM. Cách tôi làm: 1. Nghe cho hết và hỏi vấn đề gốc. "Anh giúp…
- Câu hỏi ước lượng (guesstimate) kiểu "Có bao nhiêu chiếc quần jean ở TP.HCM?" — bạn trả lời thế nào?
Nhà tuyển dụng không chấm con số cuối mà chấm cách chia bài toán và lý do cho từng giả định. Quy trình bốn bước: làm rõ đề → chia nhỏ và ước lượng từng phần → giải thích giả định lớn nhất → kiểm…
- Hãy chọn một sản phẩm bạn thích (hoặc một tính năng của sản phẩm công ty chúng tôi) và cho biết bạn sẽ cải thiện nó thế nào.
- Một tính năng bạn phụ trách ra mắt được một tháng nhưng metric không đạt kỳ vọng. Bạn xử lý thế nào?
- Tam giác ràng buộc (triple constraint) trong quản lý dự án là gì? PM dùng nó thế nào khi khách hàng đòi thêm việc?
Triple constraint là ba ràng buộc phạm vi (scope), thời gian và chi phí gắn chặt với nhau: đổi một cạnh thì ít nhất một cạnh khác phải đổi theo, nếu không thì chất lượng (nằm giữa tam giác) là thứ bị hy sinh. Khi…
- Ma trận RACI là gì? Khi nào PM nên lập RACI cho dự án?
RACI là bảng phân vai cho từng đầu việc hoặc quyết định: ai Responsible (người trực tiếp làm), ai Accountable (người chịu trách nhiệm cuối cùng, ký duyệt), ai Consulted (được hỏi ý kiến trước), ai Informed (được báo sau khi xong). Ví dụ cho…
- Bạn dùng tiêu chí nào để đánh giá một dự án phần mềm có thành công hay không?
Một dự án thành công khi giao đúng cam kết (phạm vi, thời gian, chi phí, chất lượng) và mang lại giá trị mà dự án được lập ra để đạt. Chỉ đạt vế đầu thì mới là "làm xong", chưa phải "thành công". Nhóm…
- Nếu được giao quản lý một dự án khoảng 100 man-month phải xong trong 3 tháng, bạn lập kế hoạch thế nào?
- Theo Scrum Guide, Scrum gồm những vai trò, sự kiện và artifact nào?
Theo Scrum Guide 2020, Scrum có 3 trách nhiệm (accountabilities), 5 sự kiện và 3 artifact. Trách nhiệm trong Scrum Team: - Product Owner — tối đa hoá giá trị sản phẩm, quản lý và sắp thứ tự Product Backlog. - Scrum Master — giúp…
- Scrum Master khác Project Manager ở điểm nào?
Hai vai trò khác nhau ở thứ họ quản lý: Project Manager quản lý dự án (phạm vi, tiến độ, ngân sách, rủi ro) và chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả; Scrum Master quản lý cách team làm việc, giúp team tự quản…
- Scrum và Kanban khác nhau thế nào? Khi nào bạn chọn Kanban cho team?
Scrum làm việc theo nhịp cố định (sprint) với cam kết cho từng sprint; Kanban là dòng chảy liên tục, kiểm soát bằng giới hạn WIP (work in progress) trên từng cột của board. Scrum Kanban --------- Nhịp Sprint 1–4 tuần Liên tục, không có…
- Velocity trong Scrum là gì? PM dùng velocity thế nào cho đúng?
Velocity là tổng story point của các item đã đạt Definition of Done trong một sprint. Item làm được 90% vẫn tính là 0. Công dụng chính là dự báo: lấy trung bình 3–5 sprint gần nhất để ước tính team nhận bao nhiêu việc…
- Burndown chart là gì? Nhìn burndown chart, PM đọc ra được những vấn đề gì?
Burndown chart biểu diễn lượng việc còn lại theo thời gian trong một sprint hoặc release: trục ngang là ngày, trục dọc là story point (hoặc giờ) còn lại, kèm một đường lý tưởng đi từ tổng khối lượng về 0 vào ngày cuối. Các…
- Vì sao team Agile ước lượng bằng story point thay vì giờ? Planning poker diễn ra thế nào?
Story point đo độ lớn tương đối của một item (khối lượng, độ phức tạp, độ không chắc chắn) so với các item khác, không phải số giờ. Lý do: con người so sánh "cái này to gấp đôi cái kia" chính xác hơn nhiều…
- Critical path là gì? Ở vai trò TPM, bạn quản lý phụ thuộc giữa nhiều team thế nào để cả chương trình không bị trễ?
- Báo cáo tình trạng dự án (status report) hằng tuần gửi stakeholder nên gồm những gì?
Một status report tốt giúp người đọc nắm trong 30 giây: dự án đang ổn hay không, vì sao, và stakeholder cần làm gì. Phần chi tiết để sau. Cấu trúc thường dùng: - Trạng thái tổng (RAG) — Green: đúng kế hoạch; Amber: có…
- Giữa một dự án fixed-price, khách hàng gửi yêu cầu thay đổi. Là PM, bạn ra quyết định và xử lý change request thế nào?
PM không trả lời ngay "có" hay "không" mà đưa yêu cầu qua quy trình change control: đánh giá tác động lên phạm vi, tiến độ, chi phí, rủi ro, rồi để người có thẩm quyền quyết định dựa trên con số. Quy trình: -…
- Bạn quản lý một dự án offshore cho khách hàng Nhật. Bạn tổ chức giao tiếp và kiểm soát chất lượng thế nào để tránh hiểu sai yêu cầu?
- Dự án đang trễ khoảng 3 tuần so với kế hoạch. Bạn xử lý thế nào?
- Hai thành viên trong team xung đột và bắt đầu ảnh hưởng tới công việc chung. Là PM, bạn xử lý thế nào?
Xử lý sớm, riêng tư và dựa trên sự việc: nghe từng người trước, tách vấn đề công việc khỏi cảm xúc cá nhân, rồi để hai người cùng thống nhất cách làm. PM là người điều phối, không phải trọng tài chọn phe. Các…
- Jobs To Be Done (JTBD) là gì? Nó thay đổi cách PM nhìn người dùng ra sao?
Jobs To Be Done nhìn người dùng qua "việc" họ đang cố hoàn thành trong một hoàn cảnh cụ thể, thay vì qua đặc điểm nhân khẩu học. Theo Clayton Christensen, người ta không đơn giản là mua sản phẩm; họ "thuê" (hire) sản phẩm…
- Product Manager cần hiểu kỹ thuật tới mức nào? Bạn làm việc với đội engineering ra sao khi không phải là người viết code?
PM không cần viết code, nhưng phải hiểu kỹ thuật đủ để thảo luận đánh đổi và ra quyết định cùng engineer. Dạng đánh đổi thường gặp nhất: phần nào của tính năng đáng làm, khi biết mỗi phần tốn bao lâu và kéo theo…
- Câu hỏi product design kiểu "Hãy thiết kế một sản phẩm cho nhóm người dùng X" — bạn trả lời theo trình tự nào?
Người phỏng vấn không chấm ý tưởng hay nhất mà chấm cách bạn đi từ người dùng tới giải pháp. Khung hay dùng là CIRCLES của Lewis Lin: 1. Comprehend — hỏi lại mục tiêu và ràng buộc: sản phẩm cho công ty nào, mục…
- OKR là gì? Bạn đặt OKR cho một đội sản phẩm như thế nào để nó không biến thành danh sách việc cần làm?
OKR (Objectives and Key Results) gồm một Objective định tính — muốn đi tới đâu — và 3–5 Key Result đo được, trả lời "làm sao biết mình đã tới". Mỗi đội thường chỉ 1–3 Objective mỗi quý. Lỗi phổ biến nhất là viết Key…
- Business muốn tính năng mới, đội engineering muốn trả nợ kỹ thuật trước. Là PM, bạn cân đối hai thứ này trên roadmap thế nào?
Tôi không xem đây là cuộc chọn một trong hai mà là đưa nợ kỹ thuật lên cùng một bàn cân với tính năng, bằng ngôn ngữ business hiểu được. 1. Nhờ engineering định lượng tác động của khoản nợ — không chấp nhận câu…
- DAU của sản phẩm giảm 20% trong một tuần. Bạn tìm nguyên nhân theo trình tự nào?
- Khi chạy A/B test, những lỗi nào khiến kết quả "thắng" nhưng thực ra không đáng tin?
- Bạn xác định chiến lược cho một sản phẩm như thế nào? Phân tích đối thủ đóng vai trò gì trong đó?
- Work Breakdown Structure (WBS) là gì? Chia WBS đến mức nào là đủ?
WBS chia toàn bộ phạm vi dự án thành cây phân cấp các deliverable, nhỏ dần tới mức work package — đơn vị thấp nhất mà PM ước lượng được chi phí, thời gian và giao được cho một người hoặc một nhóm chịu trách…
- Definition of Done và Definition of Ready khác nhau thế nào?
Definition of Done (DoD) là chuẩn chất lượng áp cho đầu ra của sprint; Definition of Ready (DoR) là tiêu chí cho đầu vào — một backlog item cần rõ tới đâu thì mới đưa vào sprint. Definition of Done Definition of Ready --------- Áp…
- Ma trận quyền lực – mức quan tâm (power/interest grid) là gì? PM dùng nó để quản lý stakeholder ra sao?
Power/interest grid xếp stakeholder vào bốn ô theo quyền ảnh hưởng tới dự án và mức quan tâm tới dự án, để PM biết nên dành bao nhiêu công sức giao tiếp với từng người. Quan tâm thấp Quan tâm cao --------- Quyền lực cao…
- Ước lượng ba điểm (three-point estimation) và công thức PERT hoạt động thế nào?
Three-point estimation không hỏi một con số mà hỏi ba: O (optimistic — mọi thứ thuận lợi), M (most likely — khả năng cao nhất) và P (pessimistic — gặp trục trặc hợp lý). Nhờ vậy ước lượng phản ánh được độ không chắc chắn,…
- Bạn quản lý rủi ro trong dự án theo quy trình nào? Risk register và RAID log dùng để làm gì?
Quản lý rủi ro là một vòng lặp chạy suốt dự án, không phải một buổi họp lúc khởi động: nhận diện → phân tích → lên phương án ứng phó → theo dõi. 1. Nhận diện: brainstorm với team và lead, xem lại lessons…
- Hợp đồng Fixed Price và Time & Material khác nhau thế nào? Cách quản lý dự án thay đổi ra sao giữa hai loại?
Khác biệt cốt lõi là ai gánh rủi ro khi effort vượt dự kiến. Fixed Price: bên làm phần mềm gánh. Time & Material (T&M): khách hàng trả theo công thực tế, nên khách gánh. Fixed Price Time & Material --------- Khách trả Một giá…
- Earned Value Management (EVM) là gì? Tính và đọc CPI, SPI thế nào để biết dự án đang trễ hay vượt ngân sách?
- Bạn được giao tiếp quản một dự án đang "đỏ": trễ hạn, vượt ngân sách, khách hàng mất niềm tin. Bạn làm gì trong vài tuần đầu, và khi nào nên đề xuất dừng dự án?
