Scope creep là hiện tượng phạm vi dự án lớn dần lên trong lúc thực hiện mà không đi kèm điều chỉnh thời gian, chi phí hay nguồn lực. Khác với thay đổi phạm vi có kiểm soát: thay đổi được duyệt là bình thường, phần nguy hiểm là phần trôi vào âm thầm.
Nguyên nhân thường gặp:
- Phạm vi ban đầu mô tả mơ hồ, không nêu rõ phần nằm ngoài.
- Yêu cầu đi vào qua kênh không chính thức — trao đổi trực tiếp giữa khách hàng và dev, tin nhắn riêng, câu "sửa chút thôi".
- Không có quy trình duyệt thay đổi, hoặc có nhưng ai cũng bỏ qua vì chậm.
- Yêu cầu ban đầu thu thập thiếu, nên phần bổ sung sau bị hiểu nhầm là phát sinh mới.
- Nhiều người cùng có quyền yêu cầu nhưng không ai có quyền từ chối.
Cách phòng:
- Viết rõ cả phần ngoài phạm vi trong tài liệu, không chỉ phần trong.
- Mọi yêu cầu mới đi qua một cửa duy nhất và được đánh giá tác động tới lịch, chi phí, rủi ro trước khi quyết.
- Chỉ định rõ ai là người có quyền phê duyệt thay đổi.
- Ghi biên bản và xác nhận sau mỗi buổi làm việc để cách hiểu không trôi dần.
- Với dự án Agile, phạm vi mỗi sprint được khoá; yêu cầu mới vào backlog và cạnh tranh ưu tiên ở lần lập kế hoạch sau, chứ không chen ngang.