Business Analyst (BA)Persona là hồ sơ mô tả một nhóm người dùng điển hình, dựng từ dữ liệu khảo sát và phỏng vấn thật, không phải tưởng tượng. Một persona thường gồm: bối cảnh công việc, mục tiêu khi dùng sản phẩm, khó khăn đang gặp, mức thành thạo công nghệ, và môi trường sử dụng (thiết bị, chỗ ngồi, thời điểm).
BA dùng persona để:
- Chặn kiểu yêu cầu chung chung — thay vì "người dùng cần bộ lọc", câu hỏi trở thành "nhân viên kho, đứng dùng máy quét, mỗi ca xử lý 200 kiện, cần lọc theo cái gì".
- Xếp ưu tiên — khi hai yêu cầu xung đột, biết yêu cầu nào thuộc nhóm người dùng chính giúp quyết định dựa trên căn cứ thay vì theo người nói to nhất.
- Viết user story đúng vai — phần "là một..." lấy trực tiếp từ persona, thay vì ghi "người dùng" cho mọi story.
- Kiểm thử và UAT — chọn đúng người tham gia nghiệm thu theo nhóm persona.
Lưu ý: persona chỉ có giá trị khi dựng từ dữ liệu thật. Persona tự nghĩ ra trong phòng họp thành cái cớ để hợp thức hoá phỏng đoán, và tệ hơn là không ai dám phản bác vì nó trông có vẻ đã nghiên cứu. Khi trả lời phỏng vấn, nói rõ nguồn dữ liệu bạn dùng để dựng persona là điểm cộng.