Product & Project ManagerKhác biệt cốt lõi là ai gánh rủi ro khi effort vượt dự kiến. Fixed Price: bên làm phần mềm gánh. Time & Material (T&M): khách hàng trả theo công thực tế, nên khách gánh.
| Fixed Price | Time & Material | |
|---|---|---|
| Khách trả | Một giá chốt cho phạm vi đã thống nhất | Theo man-hour/man-month thực tế × đơn giá |
| Rủi ro vượt effort | Công ty outsource chịu | Khách hàng chịu |
| Phạm vi | Phải chốt kỹ từ đầu; thay đổi đi qua change request | Linh hoạt, ưu tiên đổi theo từng sprint |
| Hợp với | Yêu cầu rõ, ít đổi (hệ thống nội bộ, bản port) | Sản phẩm đang khám phá, yêu cầu còn đổi (startup, dự án Agile dài hạn) |
PM làm khác nhau thế nào:
- Fixed Price: đầu tư vào giai đoạn phân tích và ước lượng (WBS kỹ, có buffer cho rủi ro), kiểm soát phạm vi chặt, mọi yêu cầu ngoài phạm vi đều ghi thành change request có giá. Theo dõi effort thực tế so với ước lượng hằng tuần, vì mỗi giờ vượt là lợi nhuận bị trừ.
- T&M: trọng tâm chuyển sang giá trị trên mỗi giờ công — backlog được ưu tiên đúng, velocity ổn định, timesheet minh bạch. Khách sẵn sàng trả theo giờ khi thấy mỗi sprint ra thứ dùng được.
Thực tế ở Việt Nam còn hay gặp ODC/dedicated team (khách thuê cả đội theo tháng, gần với T&M) và hợp đồng lai — fixed price cho giai đoạn đầu rõ ràng, T&M cho phần phát triển tiếp.
Lưu ý: Fixed Price đi với Scrum vẫn làm được, nhưng phải thống nhất cơ chế đổi phạm vi từ đầu, ví dụ đổi item cùng kích thước (thêm một item 8 điểm thì bỏ một item 8 điểm). Không có điều khoản này thì "Agile" thành lý do để khách thêm việc mà không trả thêm.