Cách làm được việc nhất là chia nhỏ rồi mới ước lượng. Ước lượng một task lớn theo cảm tính gần như luôn thiếu, vì phần chưa nghĩ tới không xuất hiện trong đầu khi ước lượng.
Quy trình:
1. Chia task tới mức mỗi phần dưới một ngày công. Phần nào không chia được nghĩa là bạn chưa hiểu nó — đó chính là rủi ro lớn nhất.
2. Ước lượng từng phần, cộng lại, rồi cộng thêm các việc thật sự tồn tại nhưng hay bị quên: viết test, sửa sau review, merge conflict, deploy, kiểm thử lại sau khi QA trả về.
3. Ước lượng theo thời gian làm việc thực tế, không phải thời gian ngồi bàn. Một ngày làm việc hiếm khi có 8 giờ tập trung vì còn họp, hỗ trợ người khác, xử lý sự cố.
4. Với phần mơ hồ, tách một spike có giới hạn thời gian (ví dụ 4 giờ tìm hiểu) rồi ước lượng lại sau spike, thay vì đoán bừa một con số.
Lý do lệch phổ biến: yêu cầu chưa rõ nên phát sinh giữa chừng, phụ thuộc bên ngoài (API đối tác, người khác review), và thiên hướng lạc quan — ta nhớ lần làm suôn sẻ nhất chứ không nhớ lần trung bình.
Cách nói với người phỏng vấn cho thấy sự chín: đưa khoảng kèm giả định ("3-5 ngày, với giả định API thanh toán có sandbox sẵn"), không đưa một con số trần trụi.