Khi MongoDB query chậm thì debug từ đâu?

Bắt đầu bằng slow query logs/profiler và explain("executionStats"). Kiểm query shape, index used, docs examined vs returned, sort stage, projection, document size, network payload và lock/replication lag nếu write-heavy.

Sau đó xem schema có chống lại query pattern không: unbounded array, $lookup đắt, thiếu tenant prefix, skip offset lớn hoặc shard key làm scatter-gather. Tối ưu MongoDB thường là tối ưu schema + index + query cùng lúc.