PostgreSQLEXPLAIN cho xem kế hoạch database dự định chạy, dựa trên ước lượng, mà không thực sự chạy query. EXPLAIN ANALYZE thì chạy query thật và báo thời gian/số dòng thực tế — chính xác hơn nhiều, nhưng vì chạy thật nên với câu ghi (INSERT/UPDATE/DELETE) sẽ thay đổi dữ liệu nếu không bọc trong transaction rồi rollback.
Cách chạy an toàn cho câu update:
BEGIN;
EXPLAIN ANALYZE UPDATE jobs SET status = 'done' WHERE id = 42;
ROLLBACK;Khi đọc kế hoạch: so số dòng ước lượng với số dòng thực tế (lệch nhiều = statistics có vấn đề), xem loại scan, cách join, bộ nhớ sort/hash và node nào tốn thời gian nhất.
EXPLAIN shows the plan the database intends to run, based on estimates, without actually running the query. EXPLAIN ANALYZE runs the query for real and reports actual time/rows — far more accurate, but because it really runs, a write statement (INSERT/UPDATE/DELETE) will change data unless wrapped in a transaction and rolled back.
Safe way to analyze an update:
BEGIN;
EXPLAIN ANALYZE UPDATE jobs SET status = 'done' WHERE id = 42;
ROLLBACK;When reading the plan: compare estimated vs actual rows (a big gap means statistics trouble), check the scan type, join method, sort/hash memory and which node costs the most time.