PostgreSQLEXPLAIN cho xem kế hoạch database dự định chạy, dựa trên ước lượng, mà không thực sự chạy query. EXPLAIN ANALYZE thì chạy query thật và báo thời gian/số dòng thực tế — chính xác hơn nhiều, nhưng vì chạy thật nên với câu ghi (INSERT/UPDATE/DELETE) sẽ thay đổi dữ liệu nếu không bọc trong transaction rồi rollback.
Cách chạy an toàn cho câu update:
sql
BEGIN;
EXPLAIN ANALYZE UPDATE jobs SET status = 'done' WHERE id = 42;
ROLLBACK;Khi đọc kế hoạch: so số dòng ước lượng với số dòng thực tế (lệch nhiều = statistics có vấn đề), xem loại scan, cách join, bộ nhớ sort/hash và node nào tốn thời gian nhất.