System DesignCác bậc độ lớn cần nhớ (số xấp xỉ, dùng để so sánh chứ không phải để trích dẫn chính xác):
| Thao tác | Thời gian |
|---|---|
| Truy cập L1 cache | ~1 ns |
| Truy cập main memory (RAM) | ~100 ns |
| Đọc 1 MB tuần tự từ RAM | ~250 us |
| Round-trip trong cùng data center | ~500 us |
| Đọc ngẫu nhiên từ SSD | ~150 us |
| Đọc 1 MB tuần tự từ SSD | ~1 ms |
| Seek đĩa quay (HDD) | ~10 ms |
| Round-trip California - Hà Lan | ~150 ms |
Cách nhớ gọn: RAM nhanh hơn SSD khoảng 1000 lần, SSD nhanh hơn HDD khoảng 100 lần, và mạng liên lục địa chậm hơn mọi thứ trong máy.
Ý nghĩa khi thiết kế:
- Một request phải gọi 5 service nội bộ tuần tự đã tốn vài ms chỉ riêng phần mạng — nên gọi song song khi có thể.
- Cache trong RAM (Redis, memcached) đáng giá vì cắt được phần đọc đĩa và phần lớn thời gian truy vấn.
- Người dùng ở xa cần CDN/edge: tốc độ ánh sáng là giới hạn cứng, không tối ưu code nào bù được 150 ms đường truyền.