`__proto__` khác `prototype` thế nào? `class` và `Object.create` tạo ra chuỗi prototype giống nhau không?

prototype là thuộc tính của hàm khởi tạo, chứa object sẽ trở thành prototype cho mọi instance tạo bởi new. __proto__ (chuẩn hoá là Object.getPrototypeOf) là liên kết trên chính instance trỏ tới prototype của nó.

function User() {}
const u = new User();
Object.getPrototypeOf(u) === User.prototype; // true

Khi đọc u.foo, engine tìm trên chính u, rồi lần theo chuỗi __proto__ lên User.prototype, Object.prototype, tới null thì trả undefined.

class và Object.create cho ra cùng cơ chế, khác ở tiện ích:

class A { greet() {} }
const a = new A();

const proto = { greet() {} };
const b = Object.create(proto);   // b.__proto__ === proto

class chỉ là cú pháp gọn trên prototype, nhưng thêm ràng buộc: phương thức không enumerable, thân class chạy ở strict mode, gọi thiếu new ném TypeError, và extends nối cả prototype instance lẫn prototype tĩnh.

Lưu ý thực tế: đổi prototype của một object đang sống (Object.setPrototypeOf) làm engine huỷ tối ưu hoá và chậm rõ rệt — tạo object mới đúng shape thay vì vá prototype.