Vì sao code chạy tốt ở local nhưng lên production `env('API_KEY')` trả về `null`?

Vì trên production quy trình deploy chạy php artisan config:cache.

• Lệnh này serialize toàn bộ file trong config/ thành bootstrap/cache/config.php, và từ đó Laravel không nạp file .env nữa.
• Mọi lời gọi env() nằm ngoài thư mục config/ sẽ trả về null.

// SAI — trong controller / service / model
$key = env('SEPAY_API_KEY');        // null sau khi config:cache

// ĐÚNG — env() chỉ dùng trong config/, code đọc qua config()
// config/services.php
return ['sepay' => ['key' => env('SEPAY_API_KEY')]];

// bất kỳ đâu khác
$key = config('services.sepay.key');

Quy tắc: env() chỉ xuất hiện trong config/*.php. Phần còn lại của ứng dụng dùng config().

Hệ quả vận hành cần biết:
- Đổi biến trong .env mà không chạy lại config:cache thì giá trị cũ vẫn còn. Deploy phải theo thứ tự: cập nhật .env → config:cache → queue:restart.
- Muốn quay lại đọc .env thì config:clear.
- Cùng họ còn có route:cache (không dùng được với closure route — phải chuyển sang controller) và view:cache, event:cache.
- Ở local không nên bật config cache, vì mọi thay đổi .env sẽ không có hiệu lực và dễ mất thời gian tìm nhầm chỗ.