SQL (quan hệ): dữ liệu ở bảng, schema cố định, quan hệ qua PK/FK, ngôn ngữ SQL chuẩn hóa, đảm bảo ACID mạnh, thường scale dọc (máy mạnh hơn). Hợp dữ liệu có cấu trúc rõ và ràng buộc chặt (tài chính, đơn hàng).
NoSQL: schema linh hoạt, không bắt buộc quan hệ, thiết kế để scale ngang qua cluster, throughput cao; nhiều hệ ưu tiên eventual consistency thay vì ACID đầy đủ. Gồm nhiều họ: document, key-value, wide-column, graph.
Khác biệt cốt lõi:
- Schema: cố định (SQL) vs linh hoạt (NoSQL).
- Nhất quán: mạnh (SQL) vs thường nới lỏng (NoSQL).
- Scale: dọc (SQL) vs ngang (NoSQL).
- Join & giao dịch: mạnh ở SQL; NoSQL thường đẩy về phía ứng dụng hoặc dùng mô hình nhúng.
Không có cái "tốt hơn" tuyệt đối — chọn theo bài toán.