Normalization: tổ chức dữ liệu để loại trùng lặp — tách thành nhiều bảng liên kết bằng khóa, mỗi dữ kiện lưu một chỗ (theo các dạng chuẩn 1NF/2NF/3NF).
- Lợi: ghi/cập nhật gọn, tránh dữ liệu mâu thuẫn, tiết kiệm dung lượng.
- Hại: đọc phải JOIN nhiều bảng → truy vấn phức tạp và có thể chậm.
Denormalization: cố ý thêm dữ liệu trùng (gộp bảng, lưu giá trị tính sẵn) để đọc nhanh, ít JOIN.
- Lợi: đọc nhanh, hợp báo cáo/analytics/đọc nhiều.
- Hại: dễ lệch dữ liệu (cùng thông tin ở nhiều nơi), ghi phức tạp, tốn dung lượng.
Chốt: hệ giao dịch (OLTP) thường chuẩn hóa để đúng đắn; nơi đọc chi phối/analytics thì bỏ chuẩn có chọn lọc để tăng tốc.