DNS hoạt động thế nào? Giải thích quá trình resolve một domain name.

DNS (Domain Name System) dịch domain name (google.com) thành IP address. Quá trình resolve:

1. Browser kiểm tra local cache
2. Hỏi OS resolver (kiểm tra /etc/hosts)
3. Hỏi Recursive Resolver của ISP
4. Resolver hỏi Root Name Server (biết địa chỉ TLD servers)
5. Hỏi TLD Name Server (.com, .vn)
6. Hỏi Authoritative Name Server của domain (trả về IP cuối cùng). Kết quả được cache theo TTL (Time To Live)

Có nhiều record type: A (IPv4), AAAA (IPv6), CNAME (alias), MX (mail), TXT (SPF/DKIM), NS (name server). Thực tế lập trình: DNS propagation khi thay đổi record có thể mất vài giờ đến 48h tùy TTL. Dùng dig, nslookup để debug; DNS-over-HTTPS (DoH) và DNS-over-TLS (DoT) mã hóa DNS queries để tăng privacy.